Gereedschapskist met maatregelen

In de vijfde stap worden concrete maatregelen voorgesteld om de kenniswerkers te faciliteren. De individuele maatregelen zijn gestructureerd binnen een matrix met op de ene as de vier dominante thema’s binnen de woonwensen (voorzieningen, woning, groen, en bereikbaarheid) en op de andere as de verschillende schaalniveaus waarop de maatregelen kunnen plaatsvinden (woning tot Euregio). Dit resulteert in een wolk aan mogelijke maatregelen die concreet vorm en inhoud geven aan de woonwensen van de bèta-kenniswerker in de Westelijke Mijnstreek: de gereedschapskist.

Vier maatregelen uitgewerkt

Om te verbeelden wat de concrete maatregelen kunnen betekenen in het faciliteren van de kenniswerker in de Westelijke Mijnstreek hebben we per thema een uitwerking gedaan die de mogelijkheden laat zien: Welcome Center, Suburbane herverkaveling, Het buitengebied in je achtertuin en Brightlands Bikelane staan hieronder uitgewerkt.

Welcome Center

Maatregel

Deze maatregel omvat het faciliteren van zowel Nederlandse als internationale kenniswerkers van de Brightlands Chemelot Campus. Het gaat daarbij om alle zaken waar nieuwvestigers tegenaan lopen, waarbij huisvesting natuurlijk een belangrijke rol speelt. Het betreft o.a.:

  • Actief en gestructureerd wijzen op mogelijkheden op de woningmarkt in de Westelijke Mijnstreek (en indien gewenst natuurlijk het aanbod daarbuiten).
  • Individueel advies over financiering, aankoopbegeleiding, bouwbegeleiding voor kenniswerkers die zich in de regio willen vestigen.
  • Engelstalige informatie voor internationale kenniswerkers.

Te denken is aan het realiseren van een balie in het Centre Court op de Campus.

Als eerste stap kan een kwartiermaker worden aangesteld die bij potentieel betrokken partijen inventariseert welke rol zij zouden kunnen spelen, hoe het initiatief vorm krijgt en hoe financiering kan worden geregeld. Hierbij is het essentieel dat wordt aangehaakt op bestaande initiatieven zoals het Maastricht International Centre, het Euregional Hospitality Program en de overige activiteiten van het Holland Expat Centre South. Hierdoor kan gebruik worden gemaakt van elkaars kennis en expertise.

Doelen

Het optimaal faciliteren van (bèta)-kenniswerkers die op de Brightlands Chemelot Campus (gaan) werken.

Belangen

De volgende belangen worden gediend:

  • Kenniswerkers: regelen van een nieuwe woning en andere praktische zaken bij vestiging in Zuid Limburg.
  • Werkgevers: het faciliteren en ontzorgen van (nieuwe) medewerkers, waardoor de regio (nog) aantrekkelijker wordt om in te werken.
  • Overheden: grotere woningvraag en meer koopkracht in de regio.
  • Vastgoedsector inclusief banken en makelaars: nieuwe doelgroep in de regio, bijbehorende dienstverlening.
Referenties

Chiswick park in west London www.enjoy-work.com

Situering / uitwerking

Plek centraal in het nieuwe CentreCourt op de Brightlands Chemelot Campus.

Financiering

Bij voorkeur gedeelde financiering door een aantal private partijen (bank, makelaar, bedrijven Brightlands Chemelot Campus, campusorganisatie). Het is een taak van de kwartiermaker om commitment + financiering vanuit de verschillende partijen nader te onderzoeken.

Actoren
  • Makelaars: ondersteunen / adviseren kenniswerkers bij vinden van een woning.
  • Bank: hypotheekverstrekker.
  • Bedrijven op de Campus en de organisatie van de Brightlands Chemelot Campus: optimaal faciliteren van kenniswerkers die op de campus werken.

Suburbane herverkaveling

Maatregel

Het onderzoek laat zien dat in de bestaande suburbane woongebieden in de Westelijke Mijnstreek voorzien kan worden in de woonwensen van een belangrijk deel van de bèta-kenniswerkers. Het overgrote deel van het bestaande woongebied bestaat uit particulier bezit. Dit maakt benodigde transformaties lastig. De regionale Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg laat dit ook zien. Het regulier verkopen via een makelaar werkt niet omdat vraag en aanbod dikwijls niet op elkaar aansluiten. Grootschalige transformatie ook niet. Een geregisseerde bottom-up aanpak is benodigd. Suburbane herverkaveling is zo’n middel. Suburbane herverkaveling is slim omgaan met eigendom in het bestaand suburbaan gebied om gebiedsontwikkeling mogelijk te maken. De latente woonwensen van de bestaande woningeigenaren en de woonwensen van de kenniswerkers worden aan elkaar gekoppeld. De kenniswerkers zorgen zo voor een (financiële) impuls met kleinschalige fysieke ingrepen als gevolg: samenvoegen, grondruil, woningsplitsing, woningruil, verduurzaming, sloop-nieuwbouw enzovoort. Hierdoor komt een geleidelijke transformatie op gang die ruimte biedt voor de realisatie van de woonwensen van kenniswerkers. De traditionele manier van woningverkoop en financiering wordt herbekeken: vastgoedsector en bedrijfsleven werken samen aan een innovatieve woonmarkt speciaal gericht op kenniswerkers.

Doelen
  • Het verwezenlijken van de woonwens van (beta) kenniswerkers, voor zover daar op dit moment geen invulling aan gegeven kan worden.
  • Een impuls geven aan de woningmarkt als geheel door naast de autonome woningtransacties extra woonbehoefte (en koopkracht) toe te voegen aan de regio binnen de bestaande particuliere woningvoorraad.
  • Een katalysator vormen voor de transformatie van de particuliere voorraad in het suburbane gebied, door vraag en aanbod beter in evenwicht te brengen en daarmee leegtand en verloedering tegen te gaan.
Belangen
  • Werkgevers: gelukkige medewerkers in de privésituatie waardoor men zich langer durft te verbinden. Dit betekent vasthouden van kennis en minder mutaties en daardoor lagere investeringen in mensen (= bedrijfsmiddel).
  • Overheden: door nieuwe toetreders te laten landen in de woningmarkt ontstaat een impuls voor de economie en het mkb. Hier profiteert de hele gemeenschap van. Daarnaast vindt een stimulans plaats van de noodzakelijke transformatie van het suburbane gebied.
  • Vastgoedsector: een kans op extra impuls aan de vastgoedsector in de regio, met bijbehorende behoefte aan diensten (hypotheken, verzekeringen, makelaardij etc.).
  • Bewoners: behouden van woningwaarden en vervullen van woonwensen.
Referenties
  • Vrijwillige herverkaveling gemeente Maasgouw.
  • Ruilverkaveling agrarische gronden en bedrijventerreinen.
Situering / uitwerking

Zie voorbeelduitwerking willekeurige suburbane wijk Westelijke Mijnstreek hieronder.

Financiering

De initiële investering is beperkt en zou door alle partijen samen als co-financiering bijeen gebracht moeten worden. Het in de lucht houden van de portal kan door het koppelen van reclame en verkoop van nevendiensten, waar deelnemende bedrijven voor betalen.

Voorbeelduitwerkingen voor willekeurige suburbane wijk in de Westelijke Mijnstreek

Het buitengebied in je achtertuin

Maatregel

De groene woonomgeving wordt door bèta-kenniswerkers als erg positief ervaren. Daarom wordt voorgesteld om met een aantal maatregelen het Limburg landschap de woonomgeving binnen te halen. Zo wordt voor bewoners de beleving van het omliggende groen versterkt en past de woonomgeving aan de randen van de kernen beter bij de wensen van bèta-kenniswerkers.

Er worden vier typen maatregelen voorgesteld:

  1. Het beter inrichten van een aantal tussenruimten tussen kernen om daar het Limburg landschap beter beleefbaar te maken.
  2. Het verbeteren van routes / verbindingen die als poortfunctie naar het landschap dienen.
  3. Visuele barrières aan de rand van het bebouwd gebied wegnemen.
  4. Het landschap vanuit het woongebied beter beleefbaar te maken.
Doelen

Het beter beleefbaar maken van het Limburgse landschap vanuit de woonwijken en infrastructuur aan de rand van de kernen.

Belangen
  • Bewoners: een impuls aan de kwaliteit van de directe woonomgeving.
  • Werkgevers: een aantrekkelijkere woonomgeving voor medewerkers.
  • Overheden: met relatief beperkte ingrepen wordt de woonomgeving verbeterd.
Situering / uitwerking
  1. De Stationsstraat tussen de A2 bij Beek en de spoorlijn bij Elsloo.
  2. De Siekendaalstraat en de onderdoorgang van de A2 ten zuidwesten van Beek.
  3. De spoorwegovergang naar Daniken aan de oostkant van Geleen.
Financiering

Het betreft ingrepen die vooral door de gemeenten gefinancierd zouden worden. In veel gevallen zijn de benodigde middelen beperkt en kan het wijzigen van het beheer volstaan, of kunnen middelen voor onderhoud op een andere manier worden ingezet.

Actoren
  • Overheid: herinrichten openbare ruimte en/of aanpassen beheer.
  • Bewoners: in de omgeving van de projectlocaties.

Poort naar het Limburgs landschap

De onderdoorgang van de A2 aan de Siekendaalstraat in Beek is typerend voor meerdere plekken waarbij de verbinding tussen het woongebied en het landschap wordt doorsneden door infrastructuur. Het verbeteren van deze verbindingen betreft niet alleen het aanpassen van de poort (onderdoorgang) zelf maar ook de route ernaar toe. In het geval van de Siekendalstraat betreft het een historische verbinding tussen Catsop en Genbroek die volledig in vergetelheid is geraakt. Deze route kan als recreatieve route hersteld worden en zo de verbinding vormen tussen het centrum van Beek en het buitengebied. Door tevens aansluitingen te maken in het verlengde van de Oranjesingel en de Wilhelminastraat wordt het woongebied verbonden met het buitengebied.

Zicht op het landschap

Vanuit het woongebied in de Westelijke Minstreek zijn in de huidige situatie weinig visuele en fysieke verbindingen met het buitengebied aanwezig. Vaak zijn de achterkanten van een wijk naar de buitenrand gericht of anders is er wel een barriere in de vorm van bosplantsoen of zelfs publieke gebouwen. Op veel plekken is op een relatief simpele manier de relatie met het buitengebied wel te realiseren. Zo is momentaal vanaf de Nassaustraat niet te ervaren dat het prachtige buitengebied met het het Danikerbos op een steenworp afstand ligt. Door het wegnemen van de groene zichtbarrière ontstaat vanuit het woongebied van Geleen opeens een prachtig zicht op 1 van de mooiste stukjes landschap in de Westelijke Mijnstreek.

Ruimte tussen de kernen

De ruimten tussen de kernen zijn momenteel vaak rommelruimtes met allerlei bebouwing en functies. Door deze gebieden beter in te richten en weer open te maken biedt dit de mogelijkheid om daar het Limburg landschap beter beleefbaar te maken.

Dit geldt ook voor de Stationsstraat tussen de A2 bij Beek en de spoorlijn bij Elsloo. Hier is een mix van woonbebouwing en bedrijvigheid ontstaan waardoor het achterliggende landschap volledig verstopt is. Het laatste stukje waar het zicht nog aanwezig is wordt als bouwperceel aangeboden. Door sanering en verplaatsing van de functies ontstaat de kans om hier openheid te creeren tussen de kernen en de relatie met het landschap te herstellen.

Brightlands Bikelane

Maatregel

Het voorstel is om slimme en aantrekkelijke fietsverbindingen tussen de woongebieden en de Brightlands Chemelot Campus te realiseren. Snel en milieuvriendelijk, verbindend en aantrekkelijk, en een innovatief visitekaartje van Brightlands. Met C2C materials, innovatieve fietsvoorzieningen zoals stallingen en flexibele huur/verhuur hubs en bewegwijzering. Eventueel zelfs met een energieopwekkend wegdek.

Doelen
  • Het verbeteren van de bereikbaarheid van de Brightlands Chemelot Campus per fiets waardoor enerzijds de woon-werk reistijd wordt verkort en anderzijds de route zelf aantrekkelijker wordt gemaakt. Dit in overeenstemming met de wens van een grote groep kenniswerkers om met de fiets naar het werk te gaan.
  • Het versterken van het imago van de regio als aantrekkelijke innovatieve, duurzame en milieuvriendelijke regio met als gevolg een mogelijk aanzuigende werking en katalysator van extra bedrijvigheid.
  • Het beter ontsluiten van de kansrijke woongebieden voor (toekomstige) bèta-kenniswerkers waardoor deze gebieden aantrekkelijker worden voor vestiging. Met als gevolg minder leegstand en verloedering, hogere woningwaardes (ook voor bestaande bewoners) en een groter draagvlak voor een goed OV netwerk en andere basisvoorzieningen (winkels, scholen etc.).
Belangen
  • Werkgevers: gelukkige medewerkers in de privésituatie waardoor men zich langer aan het bedrijf bindt. Dit betekent vasthouden van kennis en minder mutaties en daardoor lagere investeringen in mensen (= bedrijfsmiddel).
  • Overheden: versterken van het imago als interessante vestigingsregio, met als resultaat extra bedrijvigheid en wellicht minder krimp / meer economische activiteiten.
  • Banken en vastgoedsector: een kans op extra impuls aan de vastgoedsector in de regio, met bijbehorende behoefte aan diensten (hypotheken, verzekeringen, makelaardij etc.).
Referenties
  • Slowlane Brainport Eindhoven (MKBA: positief saldo van €44 miljoen).
  • Fietsvriendelijke herinrichting Sarphatistraat – Weteringschans Amsterdam.
Situering / uitwerking

De route kan worden aangehaakt op de snelle fietsverbinding Maastricht – Sittard. Tevens worden alle kernen, stations en P+R plekken met elkaar verbonden zodat een fietsnetwerk ontstaat dat niet alleen ten goede komt van de bereikbaarheid van de Brightlands Chemelot Campus maar van de gehele regio.

Financiering

De initiële investering alsmede het beheer en onderhoud zou in beginsel een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn van de samenwerkende lokale overheden en de provincie Limburg, waarbij mogelijk een rol voor co-financiering is weggelegd voor de betrokken bedrijven. Dit laatste geldt zeker bij het introduceren van innovatieve materialen en toepassingen.

Actoren
  • Werkgevers: hebben een rol om fietsgebruik (en daarmee de gezondheid) van medewerkers te stimuleren en actief uit te dragen dat men staat voor een duurzame en gezonde woon- en werkomgeving.
  • Overheden: naast belangrijkste financier ligt hier een taak voor het beheer, tracékeuzes alsmede het faciliteren in RO en publiekrechtelijke procedures. Daarnaast is er bij de ‘branding’ van de regio een rol voor de overheid.

Pin It on Pinterest

Share This